Blijf af van onze cultuur!

Martin GijzemijterBlog Comments

cultuur

Wij Nederlanders zijn heel beschermend als het om onze cultuur gaat. Als iets of iemand probeert om daar iets aan te veranderen, dan gaan we daar massaal tegenin…toch?

Vorige week was een prachtig voorbeeld. Er was een school die had besloten om de bovenkant van het kruis tijdens de paaswandeling af te breken, zodat islamitische kinderen ook gewoon konden meelopen. Uiteraard ontplofte het Nederlandse internet. Dat is natuurlijk ook wel begrijpelijk. We zijn een beetje bang voor die islam en hebben het gevoel dat wij steeds minder mogen. Overigens is dat niet helemaal hoe ik het zag. Ik vond het juist het ultieme teken van saamhorigheid, een tak afbreken, een traditie een beetje aanpassen, zodat iedereen ervan kan genieten. Geloof zit immers in je hart, niet in je kruis, om het maar even oneerbiedig te zeggen.

Cultuur is per definitie niet statisch

De grap is overigens dat dit soort zaken dus vooral met angst te maken hebben en helemaal niets met cultuur. Dat is ten eerste omdat cultuur niet iets statisch is. Want als je het hebt over de Nederlandse cultuur, waar heb je het dan precies over? Het is niet zo dat men op 14 mei 1954 om 16:22 ’s middags besloot: ‘Mensen, wij presenteren u de Neerlandsche cultuur’. Cultuur is namelijk áltijd in beweging. Elke dag komen er dingen bij en elke dag verdwijnen er dingen.

We zijn héél erg beschermend als het gaat om onze cultuur, behalve als het dingen zijn waar we voordeel uit kunnen halen. Toen McDonalds naar Nederland kwam was er niemand die riep: weg met die gouden bogen uit dat straatbeeld, onze cultuur gaat naar de knoppen. Toen Starbucks naar Nederland kwam hoorde je ook niets. Wist je dat wij in Nederland een tweede Kerstdag en een tweede Paasdag hebben, omdat dit gelovigen de gelegenheid geeft tot meer dan één kerkgang? Als we echt zoveel om cultuur en traditie geven, horen we massaal op tweede Paasdag in de kerk te zitten, niet in Ikea.

Koningsdag afschaffen

Het is superfijn dat supermarkten tegenwoordig tot soms wel 22:00 open zijn, en vaak ook zelfs open zijn op zondag. In alle eerlijkheid, dat stuitte aanvankelijk wél op wat weerstand, maar dat had vooral te maken met logistieke problemen, wetgeving én de SGP. Het merendeel van de Nederlanders doet echter maar wát graag boodschappen op zondag. Vroeger was het Koninginnedag op 30 april.  Tegenwoordig heet dat Koningsdag en is het op 27 april. Kwamen we daar massaal tegen in verweer ter bescherming van de cultuur? Nee joh, dat was toch logisch? Andere koning, andere tijden, we passen ons aan. Willem-Alexander had die dag eens moeten schrappen, dán pas was het woorden als traditie, cultuur en schande gaan regenen.

Traditie als excuus

Het punt is dat we traditie en cultuur tegenwoordig vooral gebruiken als excuus om ons te verzetten tegen dingen die we niet leuk vinden. Geef je ons iets? Dan passen we onze cultuur, onze tradities en ons straatbeeld met liefde aan. Maar neem je ons iets af, en voelen we ons bedreigd? Dan is onze cultuur ineens heilig, en schreeuwen we moord en brand, met een Big Mac en Starbucks koffie in de hand.

In alle eerlijkheid? Ik vind het soms ook allemaal best eng en ik ben soms ook wel eens boos. Ik wil graag kerst blijven vieren, ik vond zwarte piet altijd supercool, en ook al ben ik niet gelovig, een Palmpasen stok zonder kruis is geen kruis maar de letter T. De letter T van tolerant, dat dan weer wel.

Niet verschuilen

Laten we ons niet verschuilen achter cultuur en tradities. Laten we gewoon eerlijk zeggen waar het op staat: we zijn bang dat ons dingen worden afgepakt, terwijl zij (en met zij bedoel ik eenieder die zich beledigd voelt door onze tradities) alles maar mogen en kunnen. Of dat nu realistisch is of niet.

Ik zou willen zeggen, blijf vooral niet van onze cultuur af. Een cultuur die niet verandert is dood. Laten we alle dingen waarmee onze cultuur door de jaren heen is verrijkt waarderen en eerlijk kijken of we zo af en toe ook niet eens iets terug kunnen geven. Tolerantie betekent écht niet dat je over je heen moet laten lopen, het betekent simpelweg dat je openstaat voor dingen die misschien niet binnen je eigen belevingswereld passen.